Nacht van de Nacht

 

Nacht van de Nacht
 

IVN Geysteren-Venray organiseert op zaterdag 27 oktober opnieuw het nachtavontuur.
Datum : Zaterdag 27 oktober 2018
Tijd : Vanaf 19.30 tot 22.00 uur. Vertrek tocht is mogelijk van 19.30 tot 20.30 uur.
Locatie : natuurgebied de Paardenkop.
Kosten : Vrijwillige bijdrage.

Routebeschrijving: U komt het beste bij het startpunt van de tocht door in te toetsen op de TOMTOM: Moosdijk. U rijdt dan eerst op de Paardekopweg. Sla vervolgens NIET linksaf de Moosdijk op, maar GA RECHTS het zandpad op. Dit zandpad heet de Konijnenweg en staat op een straatnaambordje aangegeven. Hier doorrijden tot je bij de slagboom richting de toren bent en daar parkeren.
Let op : Gelieve geen zaklampen mee te nemen. Het is tenslotte de nacht van de nacht.

Wat is de Nacht van de Nacht.
Op zaterdag 27 oktober wordt voor de 14e keer de Nacht van de Nacht georganiseerd. De Natuur en Milieufederaties roepen dan bedrijven en gemeenten op om de lichten te doven van gebouwen, kerken, straten en pleinen. En in het hele land vinden er honderden activiteiten plaats in het donker zoals nachtwandelingen, sterren kijken, vleermuizen spotten ed. Afgelopen jaar was de Nacht van de Nacht groter dan ooit met 45000 bezoekers, 500 activiteiten en 200 gemeenten en bedrijven die de lichten doofden.




Nederland vanuit de ruimte.


Wat gaan we doen?
Op zaterdag 27 oktober is een gedeelte van het natuurgebied de Paardenkop tussen 19:30 en 22:00 uur opengesteld voor een rondwandeling in het donker.
Wat is er spannender dan een nachtelijke tocht in dit unieke natuurgebied waarbij u de nieuw gebouwde uitkijktoren kunt bezoeken en beklommen. Bovenop de 18 meter hoge toren heeft u zicht op de omgeving van IJsselsteijn. Hoe donker is onze omgeving nog?
Het IVN heeft een route gemarkeerd zodanig dat niemand het risico loopt in het donker te verdwalen, ook de toren zal verlicht zijn, zodat u veilig naar boven kunt.

Tijdens de tocht worden de deelnemers verrast met een aantal leuke activiteiten, zoals: een spannend verhaal van Jan Michels, die in zijn zelfgebouwde plaggenhut zijn verhaal zal vertellen, het beluisteren van vleermuizen met behulp van detectors, de sterrenhemel bekijken met een telescoop (mits het helder weer is) en hoe ziet de nacht vlinder er uit. Voor de kinderen is er een speciale opdracht: Werken met de zintuigen? Op de start/finishplaats, waar een aantal vuurkorven staan, zal ook een stand zijn met koffie, thee en warme chocomel.

De nacht is niet meer duister.
Doel.

In (aanloop naar) de Nacht van de Nacht vragen de Natuur en Milieufederaties aandacht voor lichthinder en energiebesparing. Nederland is een van de meest verlichte landen ter wereld. Overdadige verlichting verstoort mens en dier en verspilt onnodig veel energie. Voor gemeenten en bedrijven zijn aanbevelingen gemaakt voor duurzaam verlichten.  Door duurzamer te verlichten (donker waar het kan en licht waar het moet) en over te stappen op dimbare led verlichting kunnen bedrijven en gemeenten veel geld en energie besparen.

Publiekscampagne

De Nacht van de Nacht campagne is een unieke maatschappelijke campagne waarin honderden bedrijven, maatschappelijke organisaties en gemeenten in samenwerken. En waarbij tienduizenden mensen kunnen genieten van de vele activiteiten in het donker. Publiek kan ervaren hoe mooi een donkere nacht kan zijn en wat je daar zelf aan kunt doen. Het bedrijfsleven en (gemeentelijke- en landelijke) worden geïnformeerd en opgeroepen om spaarzamer en duurzamer te verlichten.
En het uiteindelijke doel is om Nederland langzaam iets donkerder te laten worden.
Effect
En dat lijkt te lukken.  Nederland is een van de meest verlichte landen ter wereld en werd afgelopen tientallen jaren steeds lichter. Maar nu neemt die toename af en lijkt het erop dat Nederland de komende jaren weer langzaam donkerder kan worden. Veel gemeenten schakelen over op duurzame led verlichting en doven en dimmen die daar waar dat mogelijk is. Dit bespaart gemeenten tienduizenden tot honderdduizenden euro’s per jaar. Ook dimt en dooft Rijkswaterstaat steeds vaker lichten op (snel) wegen.

Alleen de toename van reclameverlichting kan roet in het eten gooien

Terwijl je bij gemeenten en overheden de duurzame trend  ziet om steeds meer onnodige lichten te doven en te dimmen zie je bij reclameverlichting het tegenovergestelde.  Doordat licht ‘goedkoper’ wordt neemt de hoeveelheid reclameverlichting en reclamezuilen toe. Ook worden nieuwe technieken ingezet om hele felle led tv-schermen van tientallen meters breed in te zetten die vaak een  verblindend effect hebben langs snelwegen. Reclameverlichting in winkelgebieden en steden blijft vaak de hele nacht branden terwijl er nauwelijks nog iemand langsrijdt. Uit onderzoek van de Natuur en Milieufederaties blijkt dat 8 van de 10 Nederlanders vindt dat reclameverlichting en aanlichting van gebouwen ’s nachts na 0.00 uur uit mag. “Afgelopen jaar hebben we ons binnen de campagne gericht op bedrijven en hebben we een 20 tal aanbevelingen opgesteld voor bedrijven, dit jaar staat reclameverlichting centraal in de campagne”, aldus Mattheus Bleijenberg, projectleider van de Nacht van de Nacht.


Gevolgen: voor de mens, dier en natuur

Rust in de duisternis
Vrijwel alle lichaamsfuncties en gedragingen vertonen een ritme van ongeveer 24 uur. Voorbeelden hiervan zijn de lichaamstemperatuur, hormoonafgifte en slapen en waken. Hoewel men er gewoonlijk amper bij stilstaat of er iets van merkt, zijn deze ritmes essentieel voor ons welbevinden. Dat merkt men echter pas – in negatieve zin – als de ritmes ontregeld raken, zoal bij jet-lag of ploegendienst. (Bron: Stichting Onderzoek Licht en Gezondheid)
Licht werkt verstorend op de mens. Sinds de komst van de elektrische lamp zijn mensen gemiddeld 1,5 uur korter gaan slapen. In verschillende onderzoeken zijn er relaties gelegd tussen lichtvervuiling en borstkanker, slaapstoornissen en stress. Uit onderzoek blijkt ook vooral dat men zich hindert aan het overvloedige licht.
Hier vind je een interessant artikel over de gevolgen van lichtvervuiling. Harde feiten en statistieken wijzen in dit artikel op duidelijke overlast van lichthinder. In dit factsheet valt te lezen over gezondheid van mens en dier, verschillende kleuren van licht en de reactie van dieren hierop, en wat we kunnen doen om dit aan te pakken.

Hinderlijke lichten
Uit onderzoek komt naar voren dat omwonenden van kassen met assimilatieverlichting en van sportvelden hinder ondervinden van het oplichten van hun woningen en tuinen, van direct zicht op de lichtbronnen of van de gloed erboven; de percentages matig of ernstig gehinderden variëren van 5 tot 15.
Vooral de gloed boven kassen ervaren omwonenden als hinderlijk. Avondlijke wandelaars ondervinden vooral hinder van direct zicht op kaslicht. Door het groeiende gebruik van buitenverlichting zal het aantal gehinderden de komende jaren toenemen.

Melatonine tekort
Op dit moment loopt er in de wetenschappelijke wereld een discussie over de invloed van licht op de vorming van kanker. Hieruit blijkt dat er een mogelijk verband bestaat tussen blauwe LED-verlichting en borst- en prostaatkanker. Melatonine speelt in dit alles een belangrijke rol. Dit hormoon wordt in het lichaam aangemaakt wanneer het donker is. Melatonine heeft een remmend effect op kwalijke processen, zoals het ontstaan van kanker. Wanneer iemand zich ’s nachts met onvoldoende duisternis omringt, wordt de productie van melatonine verminderd en hiermee ook de kracht van het afweersysteem.

Natuur wil de nacht

Duisternis hoort – net als stilte, een onvervuilde bodem en schoon grondwater – tot de meest elementaire natuurkwaliteiten. We moeten er dus zuinig op zijn en proberen dit zo min mogelijk te verstoren, zeker in natuurgebieden. Duisternis ’s nachts hoort bij de natuur en is belangrijk voor dieren.
Hoe verder van de evenaar, dus hoe grotere lichtverschillen, hoe meer de natuur zich richt op het licht als informatiebron. Licht geeft informatie over de tijd en over de plaats van bevinden. In Noord-Europa is het daarom zaak de natuur zo min mogelijk te verstoren met licht.
Een overdaad aan licht verstoort het bioritme van allerlei organismen en kan een heel ecosysteem ontwrichten. Dit heeft allerlei indirecte gevolgen. Veranderingen in de verhouding tussen licht en donker is vaak het natuurlijke signaal voor veranderingen in gedrag, zoals trek- en broedgedrag en voedselzoeken. Verstoring daarvan leidt tot aantasting van de conditie en alertheid.

Planten

De fotosynthese van planten wordt gestuurd door licht. Sommige planten kunnen niet groeien onder een continue belichting.
Andere planten vertonen groeiafwijkingen. Het kiemen, de bestuiving en het bloeien van de plant worden door een teveel aan licht in de war gestuurd. Voorbeelden zijn o.a. hopplanten langs een verlichte weg die minder opbrengst leveren, bomen bij verlichtingspalen die bladeren in de winter blijven dragen en de vorming van algen in grotten waar verlichting is geplaatst. Dit onderzoek toont de nadelige effecten op flora en fauna door licht.

Sterren

De Melkweg is in steden in Nederland niet meer te zien. Door de overvloedige verlichting die omhoog schijnt worden de zwakkere sterren overstraald en is de prachtige sterrenhemel onzichtbaar geworden. Veel mensen zien pas voor het eerst een echte sterrenhemel als ze in bijvoorbeeld Zuid-Frankrijk voor hun tentje zitten en omhoog kijken. Jammer dat we dat in Nederland nauwelijks meer kunnen vinden.
De zwakste sterren zijn onzichtbaar geworden door de grijze hemel. Zonder lichtvervuiling zijn maximaal 3000 sterren tegelijkertijd zichtbaar. In Nederland is er alleen op de Waddeneilanden nog meer dan 2000 sterren te zien. Vanuit een stad als Utrecht zijn dat er maximaal zo’n driehonderd. Dat betekent dat nog maar 10% van de sterren die er zonder lichtvervuiling waren, te zien zijn.

Verdwijning van oriëntatie

Het bekendste effect van licht op dieren is de pluimveehouderij, waar kippen, door ze te manipuleren met daglicht, een maximaal aantal eieren leggen. Andere voorbeelden zijn herten die je meerdere malen per jaar een gewei kan laten aangroeien en roodborsten die ’s nachts zingen onder lantaarnpalen. Proeven met de Siberische hamster die ’s zomers een bruine en ’s winters een witte vacht draagt, wezen uit dat het dier onder invloed van licht z’n vacht aanpaste: hij werd ’s winters bruin en ’s zomers wit. Voor roofdieren een gemakkelijke prooi. Bovendien gooide het dier het seizoen van voortplanting om naar een periode waarin dit geen enkel perspectief had.

Trekvogels
Plotselinge lichtbronnen (schijnwerpers, skybeamers) geven een schrikreactie. Trekvogels wijken hierdoor af van hun oorspronkelijke richting. Ze verminderen hun snelheid en proberen de lichtstralen verticaal te vermijden. De invloed van deze lichtstralen zijn tot op een kilometer merkbaar en deze treedt op onder alle weersomstandigheden. Alle kleuren licht trekken vogels aan, maar wit en rood licht veruit de meeste Ook boorplatformen en hun verlichting hebben grote gevolgen op trekvogels. Uit onderzoek blijkt dat van de 50 miljoen trekvogels die over de Noordzee reizen, er 6 miljoen gehinderd worden door de boorplatformen. Bij bewolking kunnen de trekvogels niet meer aan de hand van de sterrenhemel navigeren en worden ze aangetrokken door het kunstmatige licht. De meest heftigste waarneming was toen 100.000 koperwieken cirkelden rond 1 platform.

Nachtvlinders

Nachtvlinders hebben veel last van nachtelijk licht. De lampen trekken ze aan, waardoor ze beter zichtbaar zijn voor dieren die op hun jagen. Bovendien raakt hun biologische klok in de war.

Vleermuizen

Vleermuisogen zijn gevoeliger voor wit en blauw licht dan voor rood licht. Kleuren aan de rode kant van het spectrum worden minder goed of helemaal niet waargenomen door vleermuizen. Wit en groen licht hebben een vergelijkbaar groot negatief effect op vleermuizen. (Groen licht juist minder bij vogels) Op basis van deze kennis is een amberkleurige lamp ontwikkeld: deze heeft een oranje-rode kleur,

Terugblik op de Nacht van de Nacht 2017
De successen

Steeds meer gemeenten en bedrijven zetten duurzame verlichting op de agenda. Verlichting gaat vaker uit waar dat kan of wordt vervangen door led en gedimd. Hieronder staan verschillende successen die mede dankzij de Nacht van de Nacht campagne tot stand zijn gekomen.
De Nacht was een van de drukste ooit! Zo’n 45.000 mensen gingen op pad, op 300 plekken gingen het licht uit en er zijn ruim 500 activiteiten georganiseerd.
Een recordaantal van 73 restaurants organiseerde een diner in het donker.
Stichting Liniebreed Ondernemen en MVO Nederland sluiten aan bij de NachtvandeNacht
Interbest BV doofde 180 lichtmasten en dooft deze iedere nacht tussen 1 en 5 uur.
Het aantal ambassadeurs groeide van 9 naar 11. Naast oa. Vincent Bijlo, Andre Kuipers, Anita Witzier, Govert Schilling en natuurfotograaf Johan van de Wielen sloten dit jaar Maria van der Heijden en klimaatjournaliste Bernice Notenboom aan als nieuwe ambassadeurs.
We publiceerden 20 aanbevelingen voor duurzaam verlichten voor gemeenten (overgenomen door de VNG). Veel gemeenten gingen hier mee aan de slag. En 20 aanbevelingen voor bedrijven.
 

Nacht.
De Nacht.
De nacht maakt wonderen,
De nacht is vol magie.
De nacht kan het laten donderen.
Je gebruikt je fantasie.

De nacht maakt dromen,
De nacht brengt rust.
De nacht maakt wensen uitkomen,
Je krijgt weer levenslust.

Maar als de zon weer opkomt,
En het licht verslaat de duisternis.
Dan denk je toch,
Dat je niks hebt gemist.

Maar de volgende nacht,
Komen je wensen weer uit. Je weet diep in je hart:
Vannacht… ga ik er weer tussenuit
 

 

 

 

IVN Geysteren Venray