De hoornaar

Waarom de hoornaar?  Tijdens een familie( Eikmans) weekend in Woold (bij Winterswijk)  bezochten we het natuurgebied: het Zwillbrockerven (in het Duitse Zwillbrock). Er komen in dit gebied wel 100 soorten vogels voor,dus een waar paradijs voor vogellaars het is ook het noordelijkste broedgebied van de flamingo in Europa. Tijdens de wandeling  kwamen we  bij een schuilhut waar een  kogelnest van de  hoornaar hing(zie foto’s) , je kon er niet dicht bij komen, er druppelde een kleverige vloeistof uit het nest die wordt geproduceerd door de larven, deze vloeistof is de voeding voor de werksters.Rond het nest en de hut vlogen honderden dieren , ook lagen er doden larven op de grond. We kennen drie soorten hoornaars: de Duitse hoornaar (Vespa germanica Fabricius), de Middelste hoornaar (Vespa media Degenhardt) en de Grote hoornaar (Vespa crabro Linneaus). Respectievelijk worden deze soorten gemiddeld 20, 25 en 30 mm lang. Behalve door haar afmeting valt de hoornaar op door haar roodachtige borststuk en haar felle geluid. Zij komt niet veel voor in België en Nederland, maar is ook geen zeldzaamheid. Hoewel de grote hoornaar meer dan twee keer zo groot is als de gewone wesp, is zij beduidend minder agressief ten opzichte van de mens. Als zij steekt is dit iets pijnlijker dan bij een gewone wesp of bij , maar ze steekt minder snel - al kan de hoornaar wel erg weerbaar zijn als het erop aankomt een nest te verdedigen. Werksters zijn 18-25 mm, koninginnen 25-35 mm en mannetjes tot 28 mm lang.   In tegenstelling tot kleinere wespen is de hoornaar niet sterk geïnteresseerd in zoetigheid. Hoornaars vangen vooral andere insecten, waaronder bijen maar ook grote insecten als libellen, en likken vaak het uittredende sap van beschadigde bomen, waarbij ze ook de bastranden open knagen met hun grote kaken. Hoornaars zijn in de herfst op afgevallen fruit te vinden, maar komen niet af op zoetigheden. De hoornaar is een goede insectenbestrijder doordat ze grotere prooien aankan dan de andere wespen. Hoornaars vliegen ook 's nachts en komen dan op kunstlicht af. Iets bijzonders is dat de larven worden gevoed met dierlijk materiaal en de larven voor de werksters een zoetige vloeistof produceren, die ze uitbraken en die door de werksters weer wordt opgezogen.   De werksters worden dus gezoogd door de larven. De hoornaar is een sociale wesp. Hoornaar kolonies zijn zelden groter dan 1000 exemplaren leven net als andere wespensoorten slechts één seizoen; soms is een nestplaats verscheidene jaren bewoond maar dat is dan steeds een nieuwe kolonisatie. Het nest wordt meestal in een boomholte gebouwd, maar soms ook ondergronds, in een nestkastje, onder daken, in huizen of vrij hangend in een boom of struik. De Duitse hoornaar bouwt het nest het liefst ondergronds. De middelste en grote hoornaar bouwen kogelnesten in de open lucht. De hoornaar is alleen agressief binnen een straal van 5 m van het nest. De hoornaar komt in Nederland voornamelijk voor op de zandgronden in het zuiden en oosten, maar is de laatste jaren ook vaker in het westen van Nederland gezien. In Belgie komt de hoornaar vrijwel zelden voor, met uitzondering van de Kempen en Limburg.     Rien Eikmans   Ik geef de pen door aan.....Pepijn de Jonge ................................ De opzet van dit artikel is om elke maand iemand een stukje te laten schrijven voor de Mosella.  Het onderwerp is vrij. Geef je de pen door, dan is het wel verstandig om vooraf even daarover contact te leggen. Wie hebben de pen al ter hand genomen .... ?