De
Pen....
In
de pen……!
Piet Custers is mijn naam, geboren te Venray in 1935. De belangstelling voor het gebeuren in de natuur en met name de vogels was er altijd al, om er echt mijn hobby van te maken kwam er niet echt van. Eind 1997 kon ik gebruik maken van de VUT regeling, meer vrije tijd dus.
De volksuniversiteit organiseerde in 1998 de cursus "Vogels Kijken en Herkennen" deze werd gegeven door enkele leden van de vogelwerkgroep "Maas & Peel". Na deze cursus nam ik deel aan de groencursus van het IVN, en ben lid geworden van deze vereniging, en heb me aan gesloten bij de vogelwerkgroep. Ik mocht meedoen aan de watervogeltellingen langs de Maas en de plassen bij Well. Hier leerde ik van de meer ervaren vogellaars de diverse soorten ganzen, eenden, meeuwen en de andere wintergasten kennen. Teleac cursus "Land van Weidevogels" besmette me verder met het vogelvirus (niet het vogelgriepvirus) en je komt er nooit meer van af.
Weidevogels daar gaat mijn in "de pen" over. Weidevogel, het kan niet anders of je komt uit bij Jan Michels.
Onze werkgroep bestaat uit zeven leden, ons werkgebieddeel is bij Ysselsteijn, Heide Veulensewaterwegen en de Ossendijk.
Wanneer het voorjaar de natuur weer laat ontwaken uit de winterslaap, vertonen de Kieviten als eerste baltsgedrag, ze buitelen dan in de lucht en lijken echte stuntvliegers. Wat later komen de Wulpen ook hun kunsten vertonen, de Grutto's lijken met hun duikvluchten wel F16's de Scholekster laat horen waarom hij als bijnaam de naam bontepiet heeft. Wij gaan dan onze eerste verkennende tochten maken in het veld, met de auto als schuilhut, we kunnen aan het gedrag van de vogels zien hoe ver het is met de voortplanting, als er gereageerd wordt op de aanwezigheid van b.v. Kraaien of mensen in het veld, is er wat te verdedigen voor de vogels. Voor ons een teken om eens goed de omgeving af te zoeken naar op het nest zittende vogels. Als we dat waarnemen en de vogels willen even het nest verlaten, gaan we het nest zoeken. Het is dan nog niet altijd makkelijk te vinden, enkele richtpunten in het veld kunnen ons helpen. We plaatsen stokken op enige afstand van het nest, de bedoeling is dat de boer bij werkzaamheden kan zien waar nesten zijn, hij kan hier dan rekening mee houden. Wij kunnen het broedverloop hierdoor ook beter volgen, bij een volgend bezoek hoeven we niet steeds naar het nest te gaan. Zo vinden en markeren we binnen enkele weken al een mooi aantal nesten, van de Kievit een Wulp en twee Scholeksters.
Bij het volgende bezoek willen we controleren hoe het er met de diverse broedsels voorstaat.
Langzaam rijden we de zandweg tussen twee boerderijen op, voorbij de gebouwen stoppen we om eerst van uit de auto het nest van de scholekster te bekijken we weten dat er twee eieren worden bebroed. Ze zit op het nest, een Kraai op enkele meters voor haar, deze loopt langzaam naar het nest, van de andere kant komt een tweede kraai op het nest af. Kraai één komt wel erg dicht bij, de Scholekster doet een uitval richting Kraai één. U raadt het al Kraai twee neemt haar kans waar en pikt een ei als het ware onder de scholekster vandaan en maakt zich uit de voeten (vleugels) De Scholekster zet de achtervolging in, nu krijgt ze hulp van haar maatje, maar helaas te laat.
Wij rijden hierna een stukje verder, de Kievitnesten nr. K4 t/m K7 kunnen we nu zien, geen teken van leven. Geen reactie van de aanwezige Kraaien, we wachten even af, dan gaan we toch maar eens poolshoogte nemen, wat we al dachten, alle vier de nesten leeg....!
De Koffie bij Mia moet ons weer moed geven. Na de pauze vinden we op een andere locatie vier nieuwe Kievitnesten elk met vier eieren.
Alle vier deze nesten zijn drie weken later ook leeg, maar hier kunnen we vaststellen dat de eitjes zijn uitgekomen, we vinden kleine schilfertjes onder in het nest. Met het laatste Scholekster ei is het ook nog goed gekomen, ook hier schilfertjes in het nest.
De Scholekster aan de Ossendijk moet bijna uit zijn geteld we gaan een kijkje nemen. Zoals steeds eerst van grote afstand. Geen scholekster te bekennen op of bij het nest. Aan de andere kant van de weg controleren we de aanwezige Keivitnesten, twee van de drie nesten zijn uit gekomen het andere nest is leeg. We besluiten om een kijkje te nemen bij de Scholekster, hier zijn de eieren aangepikt.
We vragen ons af hoe lang het nog duurt voor de jongen uit hun ei zijn.
Ik neem op me later nog eens te gaan kijken. Laat in de middag zit de vogel weer op het nest ik laat alles met rust. De volgende dag ga ik in de middag terug, twee van de jongen zijn uit het ei.
Enkele dagen hierna lopen de ouders met vier jongen te pronken.
Het seizoen zit er weer bijna op, we maken nog een laatste rondje langs de velden om de nog achter gebleven stokken mee te nemen. Jan wil het nest van de Wulp die met succes heeft gebroed uitspitten en in een kistje meenemen voor de parkdag, we vinden het niet meer terug. Jan zal zijn eigen creativiteit moeten aanspreken. Dan vinden we een dode vogel liggend op de buik, we bekijken het beest eens goed en keren het om. Het is een Wulp we zien dat er een pootring is, deze is flink weg gesleten. De gegevens op de ring, zoals vindplaats en datum geven we door aan het meldpunt..
We krijgen antwoord, de vogel is geringd als jong in het nest 5 Km van de vindplaats op het Veulen. Hij/zij is bijna achttien jaar geworden. Lijkt mij een mooie leeftijd voor deze vogel.
Een mooie waarneming van het seizoen 2006 wil ik nog vermelden. In de nabijheid van het defensiekanaal is een Grote Gele Kwikstaart gezien. Daar willen we wel even naar op zoek, en ja hoor we zien op het pad langs het kanaal de vogel, we blijven kijken een tweede komt onder de sluis vandaan, op de oever vinden we ook nog drie uitgevlogen jongen.
De Grote Gele Kwikstaart is voor onze omgeving een grote zeldzaamheid, we waren zeer vereerd om dit te kunnen waarnemen.
Onze werkgroep telt op dit moment zeven leden, de gemiddelde leeftijd is 65 met een dikke plus, tijd voor verjonging zou ik denken. Als er onder de lezers van dit verhaal mensen zijn die dit werk aanspreekt neem dan eens contact op met een van ons. We kunnen dan een afspraak maken om eens een ochtend mee het veld in te gaan.
Met vriendelijke groeten
Piet Custers
De pen mag ik door geven aan het koppel
Mia Roosengarten & Sjaak Janssen
De opzet van dit artikel is om elke maand iemand een stukje te laten schrijven voor de Mosella.
Wie hebben de pen al ter hand genomen .... ?
Het onderwerp is vrij. Geef je de pen door, dan is het wel verstandig om vooraf even daarover contact te leggen.
